Posts

TORPAĞLANMA SİSTEMLƏRİ VƏ NÖVLƏRİ

Image
ÜMUMİ MƏLUMAT

Məlumdurki, birçoxyaşayışbinalarıtikiləndövrdəinsanhəyatıüçünçoxvacibolantorpaqlamaməsələsinəlazımıdərəcədəəhəmiyyətverilməmişdir. Müasirdövrdə torpaqlama və sıfırlama vacib əməliyyatlar sayılır. Torpaqlama- torpaqlama üçün nəzərdə tutulmuş naqilin yerlə birləşdirilməsidir. Torpaqlamanınmontajıüzrəyerinəyetirilənbütüntədbirlərkompleksi

İNJEKTOR VƏ KARBÜRATORUN İŞ PRİNSİPİ

Image
Məlum olduğu kimi, müasir avtomobillərdə yanacaq qarışığı hazırlamaq üçün iki qurğu istifadə edilir: injektor və karbürator. İlk baxışda, hər iki aqreqatın iş prinsipi bir-birinə çox bənzəyir, ancaq karbüratorlu mühərriklərin sayı azalarkən, nədən injektorların sayı artmaqdadır? Bu halın əsas çatışmazlığı, işlənmiş qazların qarışığının Avropa standartlarına cavab verməməsidir. Karbüratorun ətraf üçün təhlükəsiz qarışığ hazırlaması çox mürəkkəbdir, bu səbəblə tarixi olaraq ilk yanacaq  qarışığıyla hazırlanmış avtomobillər bazarda daha azlıq təşkil edir. Ancaq ekoloji normalara cavab verməsi, sistemdəki tək fərq deyil. İnjektor ilə karbürator arasındakı fərqi və sürücü üçün daha yaxşı olanı anlamaq üçün, hər iki qurğunun iş prinsipinə baxmalıyıq.

İnjektor və karbüratorlu mühərrikinin iş prinsipi
"İnjektor" sözü, ingiliscə "inject" yəni püskürmə deməkdir. Deməli injektor- elektron tənzimləmə bloku tərəfindən idarəedilərək püskürtülür. Qurğunun çalışması dizel mühərrikl…

SİNXRON KOMPENSATORLAR

Image
Yüksüz çalışma üçün nəzərdə tutulmuş sadələşdirilmiş konstruksiyalı sinxron mühərriki sinxron kompensator adlanır.
Elektrik enerjisinin əsas işlədiciləri, aktiv gücdən başqa, generatorlardan reaktiv güc də tələb edirlər. Maqnit sahəsini yaratmaq üçün böyük maqnitlənmə reaktiv cərəyanlar tələb edən işlədicilərin sırasına asinxron mühərriklər, transformatorlar, induksiya sobaları və başqalar aiddir.  Bununla əlaqədar olaraq paylayıcı şəbəkələr adətən geri qalan cərəyanla işləyir. Generatorla istehsal edilən reaktiv güc ən kiçik xərclərlə alınır. Ancaq generatorlardan reaktiv gücün ötürülməsi transformatorlarda və ötürmə xətlərində əlavə itkilərlə bağlıdır. Buna görə reaktiv gücün alınması üçün sistemin mərkəzi yarımstansiyalarında malik olan sinxron kompensatorların tətbiqi iqtisadi cəhətdən əlverişli olur. Sabit cərəyanla təsirlənmə nəticəsində sinxron mühərriklər  cos= 1-lə işləyə bilər  və bu halda şəbəkədən reaktiv güc sərf etmirlər, və işləçə vaxtı, çox təsirlənməylə şəbəkəyə reak…

PN keçidinin sadə dildə izahı

Image
Bu dərsimizdə P və N tipi yarımkeçiriciləri bir araya gətirib, elektronikada çox tez-tez istifadə edilən PN keçidini (PN Junction) araşdıracağıq. Bu keçid, şəkli istifadə etdiyimiz bütün yarımkeçirici materialların (diod, tranzistor, FET və s) əsas quruluşudur.
 Əslində yarımkeçirici istehsalçıları P və N tipli yarımkeçirici maddələri ayrı-ayrı istehsal edib sonra bunları bir şəkildə yapışdırmırlar. Bəs necə edirlər? Keçiriləcək yarımkeçirici maddənin əsas maddəsini əvvəl saflığa yaxın bir kristal şəklində istehsal edirlər. Məsələn, silisium istifadə edərək incə, kiçik və dairə formasında bir material əldə edirlər. Sonra qarışıq kimyəvi üsullardan istifadə edərək bu silisium lövhənin bir qismini N, bir qismini P, P nin üzərinə təkrar N kimi dəfələrlə PN birləşmələri əmələ gətirirlər. Bunu edərkən silisium lövhənin üzərində yüzlərlə diod və ya tranzistor hətta inteqral dövrələr düzəldirlər. Təbii ki, bu proses bir neçə sətirə sığacaq qədər bəsit olmayıb, son dərəcə mürəkkəb prosedurlar…