İnsan həyatında elə bir mərhələ gəlir ki, artıq ona kiminsə yol göstərməsini gözləmək düzgün olmur. Uşaqlıq və gənclik dövründə bizə müəllimlər, valideynlər və cəmiyyət istiqamət verir. Onlar bizə oxumağı, düşünməyi və həyatı anlamağı öyrədirlər.
Amma müəyyən yaşdan sonra insan özünün müəllimi olmağı bacarmalıdır.
Bir çox insanlar həyat boyu gözləyir ki, kimsə gəlsin və onlara nəyisə izah etsin. Kimsə gəlsin və onları inkişaf etdirsin. Kimsə gəlsin və onları dəyişsin. Lakin həyatın ən mühüm həqiqətlərindən biri budur: insanı ən çox inkişaf etdirən insan yenə özüdür.
Özünü inkişaf etdirmək üçün ilk addım maraqdır. İnsan beynini suallarla məşğul etməlidir. Niyə belədir? Bu necə işləyir? Mən bunu necə daha yaxşı edə bilərəm? Bu suallar insanın daxilində öyrənmək istəyini oyadır.
Əgər insan yalnız başqalarının ona öyrətdikləri ilə kifayətlənərsə, onun inkişafı da həmin çərçivədə qalacaq. Amma insan öz suallarının arxasınca gedəndə, onun öyrənməsi sərhədsiz olur.
Bu gün informasiya dövründə yaşayırıq. Kitablar, məqalələr, videolar, təcrübələr – hamısı insanın əlindədir. Əsl problem bilik çatışmazlığı deyil. Əsl problem öyrənmək iradəsinin çatışmazlığıdır.
Müəyyən yaşdan sonra insan anlamalıdır ki:
Heç kim onun yerinə düşünməyəcək
Heç kim onun yerinə öyrənməyəcək
Heç kim onun yerinə inkişaf etməyəcək
İnsan öz inkişafına görə məsuliyyəti qəbul etdiyi anda, onun həyatında böyük dəyişiklik başlayır.
Özünü öyrətməyi bacaran insan təkcə kitab oxuyan insan deyil. O, müşahidə edən, sual verən və nəticə çıxaran insandır. Hər hadisədən, hər səhvdən, hər təcrübədən dərs çıxarmağı bacaran insan daim inkişaf edir.
Əksinə, yalnız başqalarının öyrətməsini gözləyən insan isə bir müddət sonra dayanır. Çünki dünya sürətlə dəyişir və onu kimsə hər zaman gəlib yenidən öyrətməyəcək.
Bu səbəbdən həyatın müəyyən mərhələsindən sonra insan özünə belə bir sual verməlidir:
"Mən özüm özümü nə qədər öyrədirəm?"
Əgər insan bu sualın cavabını dürüst şəkildə verə bilirsə, o artıq inkişaf yoluna qədəm qoymuş sayılır.
Çünki həqiqi inkişaf o zaman başlayır ki, insan müəllim axtarmağı dayandırır və öz daxilində müəllim tapır